Oceń wpis  oddane głosy: 16 / 7

Dla wielu Polaków otwarcie rynku rynków pracy w Europie Zachodniej okazało się dużą szansą na bardziej dostatnie życie. Dla innych, pozostających w kraju, migracja konkurentów na rynku pracy oraz dynamiczny wzrost gospodarczy skutkują szybko rosnącymi płacami.

Popyt na pracę, w tym również niewymagającą wysokich kwalifikacji, stale rośnie. W budownictwie brak siły roboczej osiąga dramatyczne rozmiary. Skutkiem tego nie tylko rosną płace, ale również rysują się poważne ograniczenia dla rozwoju kraju.

W świetle prognozowanych wielkich programów inwestycyjnych, w tym Euro 2012, braki siły roboczej stają się poważnym problemem gospodarczym. Nic więc dziwnego, że przedsiębiorcy coraz chętniej próbują sięgać po pracowników z zagranicy, szczególnie ze Wschodu, w tym nawet z Dalekiego Wschodu.

Wiele wskazuje na społeczne przyzwolenie na taki import siły roboczej, przynajmniej większości społeczeństwa. Imigracja zarobkowa może pomóc w utrzymaniu szybkiego wzrostu gospodarczego przez dłuższy czas. Na tym skorzystałoby całe społeczeństwo.

Z wielu potencjalnych skutków socjologicznych i kulturowych przedstawię jeden – rosnące zróżnicowanie płac w Polsce. Napływ siły roboczej, dodajmy taniej siły roboczej, będzie dotyczył głównie zawodów niewymagających wysokich kwalifikacji, czyli zawodów o niskich płacach. Stanie się więc naturalną zaporą dla wzrostu płac w tych zawodach.

Ponieważ są to z reguły najniższe płace w gospodarce, wzrost tej grupy płac zostanie zahamowany lub bardzo ograniczony. Tymczasem w zawodach najlepiej płatnych wzrost płac będzie trwał w najlepsze, o ile oczywiście utrzyma się dobra koniunktura gospodarcza. Trudno bowiem sobie wyobrazić, aby polskie firmy zaczęły masowo zatrudniać ukraińskich, czy chińskich menedżerów, którym można byłoby ewentualnie mniej płacić niż polskim specjalistom. A robotników z tych krajów już próbuje się sprowadzać do Polski.

Efektem tej migracji siły roboczej będzie więc zwiększenie rozpiętości płac między najniższą, a najwyższą. Oznaczać to będzie dalsze rozwarstwienie majątkowe społeczeństwa. Niewiele pomoże podwyżka płacy minimalnej, ponieważ zwiększy się tylko szara strefa i „kombinacje prawne” w celu ominięcia przepisów o minimalnej płacy.

Jak w takiej sytuacji będzie wyglądała idea „solidarnego państwa”? Idea mocno zdeformowana przez część polityków, stawiających znak równości między solidarnością społeczną i populizmem. Jakie wyjście z tej sytuacji?

Lepiej wolniej się rozwijać, ale „sprawiedliwie i solidarnie”? Czy raczej postawić na szybszy rozwój, który tak, czy inaczej podniesie poziom życia najniżej opłacanych pracowników, chociaż będą się czuli w stosunku do najlepiej zarabiających jeszcze biedniejsi?

Moim zdaniem każde z powyższych rozwiązań będzie kosztowne społecznie, czyli pozostanie nam wybór mniejszego zła. W dłuższym terminie rozwiązaniem najrozsądniejszym będzie otwarcie rynku pracy i podwyższanie kwalifikacji naszych pracowników tak, aby jak najmniejsza grupa pracowników była zmuszona do wykonywania najprostszych i najniżej płatnych prac.